Rouwen na zelfdoding: een groeiproces 

Wanneer de toekomst er ineens heel anders uitziet dan je had gedacht en gewild, voelt het alsof je je leven helemaal opnieuw moet opbouwen. Soms lijkt het alsof het nooit meer goed komt. Maar het rouwproces, dat levenslang duurt, is ook een groeiproces. Dit wordt in de theorie 'posttraumatische groei' genoemd. Stap voor stap en met de nodige tijd en ondersteuning ga je verder. Je leert en groeit voorbij het trauma. 

Net als een bloem die blaadje voor blaadje na een zware winter weer gaat bloeien, groei je verder. Misschien niet meer zo groot, misschien iets anders, maar de groei is het belangrijkst. In deze metafoor bekijken we blaadje voor blaadje uit welke stappen het rouwproces bestaat. 

Bloemblaadje 1: de zelfdoding 

De eerste stap in het rouwproces is het aanvaarden van het overlijden en de doodsoorzaak. Het is normaal dat je eerst alles wil ontkennen, maar wanneer de realiteit toeslaat, bijvoorbeeld bij het afscheid nemen van het lichaam, komt ook de aanvaarding. 

Bloemblaadje 2: begrafenis en rituelen 

Er moet veel worden geregeld door de naaste familie, zoals de uitvaart. Het organiseren, meewerken aan of bijwonen van de uitvaart zijn belangrijke stappen in het rouwproces. Net als het zoeken naar rituelen waardoor je jouw dierbare dichtbij voelt, zoals het graf bezoeken, een kaarsje branden, bidden of een andere vorm van herdenken. 

Bloemblaadje 3: expressie van emoties 

Je voelt en ondergaat veel emoties. Het herkennen, erkennen en uiten daarvan is belangrijk in het rouwproces. Geen enkele emotie is verkeerd: jij voelt wat je voelt. Je mag verdrietig, kwaad of opgelucht zijn. Emoties kies je niet zelf, dus je hoeft je er niet voor te schamen of schuldig over te voelen. Kies een manier die bij jou past om je emoties te uiten. Dit kan door te praten met iemand die je vertrouwt, maar ook door creatief bezig te zijn of te schrijven. 

Bloemblaadje 4: omgaan met reacties uit de omgeving 

Rouwen is een sociaal proces: de reacties van jouw omgeving hebben invloed op hoe jij rouwt en andersom. Na een zelfdoding kun je te maken krijgen met kwetsende reacties, taboes, schaamte en verwijten. Omgaan met deze negatieve ervaringen naast het zware verlies is deel van het groeiproces. 

Rouw heeft geen tijdslimiet, en dat is oké

Bloemblaadje 5: zoeken naar antwoorden en verklaringen 

Je zoekt naar antwoorden op de vragen die door je hoofd spoken en verklaringen voor wat er is gebeurd. Het kan helpen om informatie op te zoeken, de zelfdoding te reconstrueren en het dossier in te zien. Informatie over hoe een suïcidaal proces eruitziet en het verklarend model kunnen je helpen. Hoewel je nooit alle antwoorden zult vinden, kan het zoeken naar en krijgen van informatie innerlijke rust geven en helpen alles beter te plaatsen en begrijpen. 

Bloemblaadje 6: steun vinden op alle niveaus 

Steun vinden na een traumatisch verlies is erg belangrijk. Je hebt steun nodig op alle niveaus: bij jezelf, bij anderen (jouw omgeving) en in de maatschappij. Geef jezelf toestemming om steun te vragen als het nodig is. Heb je behoefte aan extra ondersteuning? Bekijk dan de opties voor lotgenotencontact of begeleiding. 

Bloemblaadje 7: spiritualiteit 

Steun vinden in het spirituele of in jouw geloof kan helpend zijn. Ook als atheïst is dit mogelijk, bijvoorbeeld door stil te staan bij levensvragen en filosofie of door aardingsoefeningen te doen. Spiritualiteit gaat om hoe jij in het leven staat en waar je kracht uit haalt. 

Bloemblaadje 8: betekenis vinden en re-integratie 

Nu jouw beeld van de toekomst, de wereld en misschien wel van jezelf is veranderd, ga je op zoek naar nieuwe rollen en een zin en betekenis voor wat er is gebeurd. Dit kan iets zijn dat je ervan hebt geleerd, een nieuwe missie of een nieuw doel ter herdenking of ter ere van jouw overleden dierbare. 

Jouw persoonlijke groei 

Iedereen rouwt op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo; er is geen vaste volgorde. Denk eens na over jouw groei: 

• Hoe ziet mijn bloem eruit? Kleur, soort, dikte, lengte? 
• Hoe zag mijn bloem eruit voor de zelfdoding? 
• Hoe ben ik veranderd? 
• Hoe ben ik al gegroeid? Hoe groeit en bloeit de bloem? 
• Waar kan ik nog hulp bij gebruiken en bij wie of waar kan ik hiervoor terecht? 
• Hoe lang is de stengel van mijn bloem? Dicht bij de grond of juist ver richting de hemel?