Voorbereiden op de uitvaart 

Er is geen vaste volgorde voor wie je als eerste informeert. Dit verschilt per situatie en hangt af van jouw persoonlijke omstandigheden. Voordat je de uitvaart inhoudelijk gaat regelen, is het goed om een aantal mensen om je heen te betrekken, zodat er ruimte ontstaat. Informeer eerst je dierbaren en eventuele kinderen. Het kan ook helpen om snel je werkgever en de school te benaderen voor praktische ondersteuning. Hoewel rouwverlof wettelijk goed is geregeld, is het belangrijk om met je werkgever te blijven overleggen over de ondersteuning die je nodig hebt. 

Kiezen van een uitvaartondernemer 

Het is belangrijk om een uitvaartondernemer te kiezen die je stap voor stap begeleidt bij het maken van keuzes die passen bij jou, je dierbaren en de nalatenschap van de overledene. Neem de tijd hiervoor en bespreek ook het afscheid nemen van het lichaam van je dierbare. 

Jouw verhaal doet er toe, elke herinnering is waardevol

Verzekering en testament 

Als je niet zeker weet of de overledene een verzekerings- of uitvaartpolis had, kun je dit nagaan via het Verbond van Verzekeraars. Dat kan controleren of er een polis bestaat. Neem ook contact op met een notaris om te zien of er een testament met uitvaartwensen is. Dit kan helpen bij de keuzes voor de uitvaart. 

Akte van overlijden 

Het overlijden moet snel worden aangegeven bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar het overlijden plaatsvond en bij de afdeling burgerzaken van de gemeente waar de uitvaart zal plaatsvinden. Doorgaans regelt de begrafenisondernemer dit voor jou. Op basis van deze aangifte maakt de gemeente een overlijdensakte op. Deze heb je later nodig voor de afwikkeling van financiële zaken. 

Afscheid nemen 

Het is vaak mogelijk om (een deel van) iemand op te baren, wat belangrijk kan zijn voor de verwerking. Afscheid nemen, al is het maar kort, kan een vertrouwd gevoel geven. Bespreek dit met je uitvaartbegeleider, die kan meedenken over de mogelijkheden. 

Recht op waardig afscheid 

Je hebt het recht om het lichaam van je dierbare te zien, wat kan helpen bij de rouwverwerking. De Wet op de Lijkbezorging bepaalt dat alle nabestaanden dit recht hebben, zowel familieleden als iedereen die een duurzame affectieve relatie had met de overledene. Denk hier goed over na en laat je begeleiden door een familielid, vriend of professionele hulpverlener. 

Dossierinzage 

Als nabestaande heb je recht op inzage in het dossier bij het parket of ziekenhuis. Dit kan eventueel met steun van een medewerker van Slachtofferhulp. Dit recht is gebonden aan wetgeving en voorwaarden. Zo mag de overledene bij leven geen bezwaar hebben gemaakt en moeten de redenen voor inzage voldoende ernstig zijn. 

Overlijden in een (psychiatrisch) ziekenhuis 

Volgens de Wet van de rechten van de patiënt mogen nabestaanden het medisch dossier ook inzien na een zelfdoding in een ziekenhuis. Dit geldt voor de echtgenoot, wettelijk samenwonende partner, partner en bloedverwanten tot de tweede graad. Voor inzage gelden echter strikte voorwaarden: de patiënt mag bij leven geen bezwaar hebben gemaakt, het verzoek moet gemotiveerd en specifiek zijn en de redenen moeten ernstig genoeg zijn. Zoals een vermoeden van een medische fout of de noodzaak om de doodsoorzaak te kennen voor de verwerking. 

Ombudsman 

Bij problemen met overheidsinstanties kun je een klacht indienen bij de Nationale Ombudsman. 

Jouw rechten als nabestaande 

Het is belangrijk te beseffen dat je als nabestaande rechten hebt. Zo heb je als nabestaande het recht om: 

• Te rouwen op jouw manier en tijd. 
• De ware doodsoorzaak te kennen, afscheid te nemen van de overledene.
• Het lichaam te zien en de uitvaart naar eigen wens te organiseren. 
• Zelfdoding te beschouwen als gevolg van ondraaglijk lijden. 
• Respect te ontvangen voor zowel jouw privacy als die van de overledene. 
• Begeleiding te krijgen door dierbaren en professionals. 
• Contact op te nemen met de hulpverlener van de overledene. 
• Begrip en steun te ontvangen van officiële instanties. 
• Gezien te worden in jouw kwetsbaarheid en kracht. 
• Voluit te leven zonder stigma. 
• Een leven vóór en een leven na de zelfdoding te ervaren. 

Gids na zelfdoding 

Onze gids biedt hulp en steun na zelfdoding van een dierbare. Hierin vind je informatie over praktische regelingen, administratieve formaliteiten, het rouwproces en passende hulpverlening. Download de gratis gids.