Hoe vertel ik mijn kind het slechte nieuws?

Bij de zelfdoding van een dierbare is de vraag vaak: ‘Hoe vertel ik dit aan mijn kind?’ Het antwoord is simpel: vertel de waarheid.

Veel volwassenen denken dat kinderen beschermd moeten worden tegen de waarheid over de doodsoorzaak. Vaak is het tegenovergestelde waar. Kinderen misleiden of de waarheid ontwijken kan meer kwaad dan goed doen. Het vertrouwen tussen ouder en kind kan beschadigd raken als kinderen de waarheid van iemand anders moeten horen. Fantasieën over wat er is gebeurd is, zijn soms angstaanjagender dan de realiteit.

Waarom het belangrijk is om eerlijk te zijn

Eerlijk zijn over de doodsoorzaak helpt kinderen om de realiteit te accepteren. Kinderen moeten geloven dat wat ze zien en horen waar en echt is. Als volwassenen de omstandigheden van een overlijden ontkennen of verdraaien, beschadigt dat het vertrouwen van een kind in zijn of haar waarneming van de werkelijkheid.

Er is geen ‘juiste’ manier om te rouwen, alleen jouw manier

 Hoe leg ik zelfdoding uit?

Hoewel het misschien onmogelijk lijkt om zelfdoding uit te leggen aan kinderen, is het belangrijk dit toch te proberen. Bereid het gesprek voor en zoek indien nodig steun bij een familielid, leerkracht of hulpverlener. Er zijn verschillende boeken die kinderen kunnen helpen zelfdoding beter te begrijpen, zoals 'Visjes van Océane' (voor kinderen tot 6 jaar) en 'Sloep vaart verder' (voor kinderen van 6 tot 12 jaar).

De hoeveelheid informatie die je geeft, hangt af van de leeftijd van het kind. Sommige kinderen zijn tevreden met een kort antwoord, terwijl anderen veel vragen stellen. Herhaal je antwoorden als dat nodig is en controleer of het kind begrijpt wat je bedoelt. Luister naar hun vragen en bezorgdheden en geef ze ruimte om hun gevoelens te uiten.

 Voorbeelden van Uitleg

Hieronder enkele voorbeelden om uit te leggen waarom iemand zichzelf om het leven heeft gebracht:

‘Mama had een ziekte die we depressie noemen en die heeft ervoor gezorgd dat ze is overleden.'

Als een kind zelf behandeld wordt voor depressie, benadruk dan dat niet alle depressieve mensen sterven door zelfdoding en dat er hulp beschikbaar is.

‘Onze gedachten en gevoelens komen uit onze hersenen. De hersenen van iemand kunnen soms heel erg ziek worden. Deze ziekte kan ervoor zorgen dat iemand zich heel slecht voelt vanbinnen. Het kan er ook voor zorgen dat iemand niet meer helder kan denken.’

Verzeker de kinderen dat de overleden persoon van hen hield, maar dat de ziekte het moeilijk maakte om dit over te brengen.

Kinderen en schuldgevoelens

Het is belangrijk dat je kinderen duidelijk maakt dat de zelfdoding niet hun schuld is en dat niets wat ze gezegd of gedaan hebben ertoe heeft geleid. Sommige kinderen kunnen ook vragen stellen over de moraliteit van suïcidaal gedrag. Probeer uit deze discussie te blijven; leg uit dat zelfdoding kan gebeuren als de pijn groter wordt dan de kracht om met die pijn te leven.

Open communicatie

Laat kinderen weten dat ze over zelfdoding kunnen praten en vragen mogen stellen. Vertel dat er mensen zijn die bereid zijn naar ze te luisteren en vertel ze dat ze zich niet altijd zo zullen voelen. Het zal beter worden en er zullen altijd mensen zijn die van hen houden en voor hen zorgen.